Samen werken aan betere zorg voor ouderen
Hoe ga je als zorgorganisatie om met complex gedrag bij kwetsbare ouderen? Uit die vraag ontstond de STIP-methodiek. Een praktische aanpak die inmiddels in heel Nederland navolging vindt. Projectmedewerker Ronald Monsieurs sprak erover met Vincent von Meijenfeldt, specialist ouderengeneeskunde bij Amarijn en een van de pioniers achter STIP.
Het begin: noodzaak als drijfveer
“Toen we te maken kregen met bewoners met ernstig probleemgedrag, wisten we dat het anders moest,” vertelt Vincent. Samen met expert dr. Ton Bakker, gepromoveerd op dit onderwerp, vertaalde hij wetenschappelijke inzichten en de richtlijn van Verenso naar een werkbare methode. Wat startte binnen één locatie van Amarijn, groeide uit tot een aanpak voor heel Nederland.
Toen we te maken kregen met bewoners met ernstig probleemgedrag, wisten we dat het anders moest.
Wat is de STIP-methode?
De STIP-methode richt zich op preventie. Dat betekent: niet pas ingrijpen als er al problemen zijn, maar meteen vanaf de eerste dag dat iemand bij ons in zorg komt. “Iedere bewoner krijgt een STIP-zorgplan. Daarmee werken we methodisch en preventief, vanaf het moment van opname,” vertelt Vincent.
Oorspronkelijk was STIP bedoeld voor ouderen met dementie. Intussen gebruiken we het ook voor mensen met lichamelijke beperkingen, op afdelingen voor zeer ernstig probleemgedrag en zelfs in de thuissituatie. Bij Amarijn is STIP inmiddels een vast onderdeel van de zorg.
Zo werkt STIP in de praktijk
We kijken naar het levensverhaal van de bewoner. Dat helpt ons om te begrijpen wat belangrijk is voor die persoon. Ook de familie is betrokken.
Bij opname van een bewoner starten we met een nulmeting via de STIP-app. Zo meten we meteen hoe iemand functioneert.
Wanneer er signalen zijn van probleemgedrag bespreekt het consultatieteam de situatie en wordt er gekeken welke ondersteuning nodig is.
Verschillende professionals werken samen: een welzijnscoach, een gedragscoach, een psycholoog. Ook beeldcoaches helpen door filmpjes te maken van de omgang tussen medewerker en bewoner, om hiervan te leren.
Als er een omgangsplan of een psychologische behandeling nodig is, helpt de gedragscoach het team van medewerkers stap voor stap om dit goed uit te voeren.
Familie en naasten zijn onmisbaar in dit traject. Het levensverhaal van een bewoner vormt de basis van het zorgplan, legt Vincent uit. “Dat vergroot niet alleen het begrip, maar zorgt ook voor betrokkenheid van familie en versterkt de samenwerking rondom de zorg.”
Groei en toekomst
De STIP-methode blijft zich ontwikkelen. Met een subsidie van €650.000 van ZonMw wordt nu een virtueel 'Multidisciplinair Overleg Platform' ontwikkeld voor kwetsbare ouderen met een hersenaandoening. Dit landelijke platform verbindt ervaring, kennis en wetenschap en biedt ook een online ontmoetingsplek voor ouderen en mantelzorgers.
En, de belangstelling voor STIP groeit: “Meerdere zorgorganisaties zijn bezig met de implementatie van de STIP-methode,” vertelt Vincent. “Er is een routekaart opgesteld voor een masterplan methodische aanpak probleemgedrag bij dementie. Er zijn hierover al twee conferenties gehouden.” Ook internationaal is er interesse. Er is een samenwerking met o.a. Zweden en Japan en er lopen twee promotietrajecten om STIP verder wetenschappelijk te onderbouwen.
Wat we zorgprofessionals graag mee willen geven
Vincent is duidelijk over wat hij hoopt dat zorgprofessionals meenemen: “Het is belangrijk om methodisch te werken, voldoende deskundigheid te hebben over probleemgedrag en wetenschappelijke inzichten te vertalen naar de praktijk. Iedereen kan met STIP aan de slag. Door landelijk samen te werken kunnen we de methode blijven verbeteren.”
Wat ooit begon als een lokale oplossing voor een urgente vraag, is uitgegroeid tot een krachtige beweging die de ouderenzorg in Nederland én daarbuiten vernieuwt. Met groeiende belangstelling, subsidies en internationale samenwerking is STIP klaar voor de volgende stap.
